Quo vadis Europa?

Posted by euractiv.gr on 17/02/13

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 7ης- 8ης Φεβρουαρίου 2013 αποδείχθηκε χαμηλότερο των απαιτήσεων και των προσδοκιών όσων προσβλέπουν σε μία Ευρώπη με ομοσπονδιακές εσωτερικές δομές και μία ενιαία φωνή στο εξωτερικό. Σε αντίθεση των σχετικών προβλέψεων της Συνθήκης της Λισαβόνας, ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο  “παρέχει στην Ένωση την αναγκαία για την ανάπτυξή της ώθηση και… καθορίζει τους γενικούς της πολιτικούς προσανατολισμούς και προτεραιότητες”, οι τελευταίες συνεδριάσεις τείνουν να εξελιχθούν σε αρένα υπεράσπισης και προώθησης εθνικών και μόνο εθνικών συμφερόντων.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Cameron, έχοντας βγάλει από τη φαρέτρα του το όπλο του δημοψηφίσματος για την παραμονή της Βρετανίας ή όχι στην ΕΕ, το οποίο δεν είχε διανοηθεί ούτε καν να αρθρώσει η “σιδηρά κυρία” απέναντι σε ηγέτες πολύ πιο ισχυρούς από το τρίο Oland- Merkel – Van Rompuy, πέτυχε την πρώτη στα χρονικά μείωση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Η πανευρωπαϊκά γνωστή για τις άτεγκτες θέσεις της Merkel  τορπίλισε τον γαλλογερμανικό άξονα (προφανώς λόγω ιδεολογικής ασυμφωνίας  και έλλειψης κοινής βάσης συνεργασίας με τον μέχρι σήμερα λιγότερο δυναμικό και διεκδικητικό σε θέματα προώθησης και εμβάθυνσης της ΕΕ Γάλλο πρόεδρο) για να συμμαχήσει με τον προαιώνιο εχθρό της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης προαναφερθέντα Βρετανό πρωθυπουργό. Προφανώς το εθνικό της συμφέρον προτάσσει τη μείωση του Ευρωπαϊκού προϋπολογισμού εις όφελος της εθνικής …… οικονομίας. Ο Monti έχει εκλογές στις οποίες έρχεται ασθμαίνοντας και μακράν τρίτος, ενώ οι  Μεσογειακοί εταίροι επαιτούν και πανηγυρίζουν όταν εισρεύσει η δόση ούτως ώστε να ξεφύγουν από τα δόντια της Καγκελαρίου. Τέλος, όλοι οι υπόλοιποι, Βόρειοι κατά πλειοψηφία, εταίροι απλά παρίστανται και σιγοντάρουν τον εθνικό χορηγό «Γερμανία» προκειμένου να προωθηθούν σε Ευρωπαϊκές θέσεις.

Η πραγματικότητα δείχνει ότι ενώ τα εθνικά συμφέροντα χωρίζουν τους Ευρωπαίους πολιτικούς ηγέτες τους ενώνει η  έλλειψη αντίληψης της λαϊκής βούλησης: όταν οι αποφάσεις σου συνασπίζουν εναντίον σου το 80% του ευρωπαϊκού λαού και τις τέσσερις μεγαλύτερες πολιτικές παρατάξεις του ΕΚ, υπάρχει πρόβλημα. Μάλλον η απλή λογική και η επαφή με τις σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις του ευρωπαίου πολίτη αλλά και τον διευρυμένο ρόλο που θα έπρεπε να διεκδικεί η ΕΕ ως ενιαίος, ομόσπονδος φορέας και καταλύτης εξελίξεων έχουν χαθεί στους δαιδαλώδεις διαδρόμους του κτηρίου του Συμβουλίου.

Ο στόχος της βραχυπρόθεσμης δημιουργίας των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης προφανώς δεν είναι ρεαλιστικός. Είναι ανέφικτο να επιτευχθεί ομοφωνία μεταξύ 27 εταίρων (28 μαζί με την Κροατία, και πάνω από 30 σε επόμενο στάδιο διεύρυνσης) σε πολιτικές και πρωτοβουλίες που θα οδηγήσουν προς αυτή την κατεύθυνση. Και ειδικότερα με εταίρους δηλωμένους οπαδούς του διακρατικού (intergovernmental) χαρακτήρα της ΕΕ.

Αυτό που είναι όμως εφικτό είναι η ΕΕ των κύκλων, με αυστηρούς όρους για όσους θέλουν να ενταχθούν στον σκληρό “ομόσπονδο” πυρήνα. Είναι αναγκαίο να τεθούν οι ακόλουθες απαραίτητες βάσεις για μία αυστηρά ομόσπονδη ΕΕ, με άρωμα “προεδρικής δημοκρατίας”:

  • Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με διευρυμένες νομοθετικές αρμοδιότητες και αυστηρή άσκηση ελέγχου στις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
  • Άμεσα Εκλεγμένος από όλους τους πολίτες των χωρών που συμμετέχουν στο σκληρό πυρήνα της ΕΕ Πρόεδρος της Επιτροπής, ο οποίος ο ίδιος θα αναθέτει καθήκοντα ανάλογα με τις πολιτικές του πεποιθήσεις και θα είναι συ-νομοθετεί με το ΕΚ. Οι υποψήφιοι θα πρέπει αυστηρά να επιλέγονται από τα ευρωπαϊκά κόμματα.
  • Ευρωπαϊκό Συμβούλιο/ Συμβούλιο Υπουργών, όπου θα συζητούνται τα εθνικά συμφέροντα και οι επιμέρους εθνικές επιφυλάξεις σε επιμέρους πολιτικές, και το οποίο θα μετουσιωθεί σε συμβουλευτικό όργανο[i] υποστηρικτικό προς τα άλλα Όργανα.
  • Στο πλαίσιο αυτό, και προκειμένου να λειτουργήσει το προτεινόμενο μοντέλο, είναι κρίσιμο να αποκλεισθεί η “à-la-carte” συμμετοχή στον σκληρό πυρήνα. Η συμμετοχή δε θα είναι επιλεκτική, αλλά “take-it-or-leave-it”. Όποια χώρα δε δύναται, λόγω εθνικών ή άλλων προτεραιοτήτων, να ενταχθεί στον σκληρό πυρήνα, θα έχει τη δυνατότητα διμερών συμφωνιών με την ΕΕ σε επιμέρους πολιτικές.

Θεωρώ ότι το ερώτημα παραμένει απλό και σαφές στη βάση του: Πώς θέλουμε να διαμορφωθεί η ΕΕ? Επιθυμούμε μία ανοιχτή και δημοκρατικά διαμορφωμένη (συν)ομοσπονδία ή μία συμμαχία κρατών με αμιγώς κοινά ή διαφορετικά εθνικά συμφέροντα, που μακράν όμως θα απέχει από την αίγλη/ δόξα της Ιερής Συμμαχίας του Μέτερνιχ.  Μόνο με αμοιβαίες θυσίες των εθνικών συμφερόντων, τα οποία μεσοπρόθεσμα θα ικανοποιηθούν και θα ενισχυθούν από μία ομόσπονδη Ευρώπη, και συμφωνίας των επιθυμούντων την ομοσπονδοποίηση, με παράλληλο αποκλεισμό των λιγότερων οπαδών της ομοσπονδίας, μπορούμε να εντατικοποιήσουμε την “bottom-up” διαδικασία της εμβάθυνσης και ομοσπονδοποίησης.


[i] Η λέξη «Γερουσία» δε μου αρέσει οπότε εσκεμμένα αποφεύγω να την προτείνω

 

Όθωνας Καίσαρης

Σύμβουλος Διαχείρισης
Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων
Λευκωσία -Κύπρος

2 Responses to Quo vadis Europa? »»

  1. st
    Comment by st | 2013/02/17 at 15:55:12

    Endiaferon topothetisi, sas euxaristoume gia thn analysh.

  2. Comment by ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΧΑΒΙΑΡΛΗ | 2013/02/27 at 01:32:22

    ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ! ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΑΚΡΩΣ ΔΙΑΦΩΤΙΣΤΙΚΗ ΘΕΤΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΙΟ ΕΥΣΤΟΧΑ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΣΜΟ.


Leave a Reply »»

*
To prove you're a person (not a spam script), type the security word shown in the picture.
Anti-Spam Image

Το blog της Ελληνικής EurActiv rss

Ένα blog για την Ευρώπη, συζητήσεις για θέματα με ευρωπαϊκό ενδιαφέρον και προοπτική. Το blog της Ελληνικής EurActiv. | A blog about Europe, discussions on topics with EU interest and dimension. EurActiv Greece blog. more.



    Advertisement